быть

rusaRedakti

  VerboRedakti

konjugacio nuntempo estonteco pasinteco imperativo
mi есть (есмьarkaika) бу́ду был
была
vi есть (есь, еси́) бу́дешь был
была
будь (бу́ди)
li, ŝi, ĝi есть бу́дет был
была
было
ni есть (есмы́) бу́дем бы́ли
Vi есть (есте́) бу́дете бы́ли бу́дьте
ili есть (сутьarkaika) бу́дут бы́ли
aktiva participo (nuntempo) су́щий
aktiva participo (pasinteco) бы́вший
gerundio (nuntempo) бу́дучи
gerundio (pasinteco) быв, бы́вши

Verbo imperfektiva, netransitiva, tipo de konjugacio laŭ A. Zaliznjak — ∆a/c.

 Vorterseparo

Radiko: -бы-; verba finaĵo: -ть

бы-ть
 Prononco
IFA bɨtʲ 
  быть (informoj)

 Signifoj
Redakti

 
[1] Аз есмь с вами и никтоже на вы [Mi estas kun vi, do neniu estas kontraŭ vi.]
 
[1] Быть воином — значит жить вечно [Esti batalanto signifas vivi eterne].
 
[1] Каждый физкультурник должен быть ударником труда и обороны [Ĉiu amatora sportisto devas esti avangardulo pri laboro kaj defendo].
 
[1] Химическая промышленность есть база обороны СССР [Kemia industrio estas bazo de defendo de Sovetunio].
 
[3] Любовь не айс. Но есть Ильяс [Amo estas malperfekta, sed haveblas Iljas]
 
[3] Выбор есть! [Elekteblo haveblas!]
 
[3] Есть метро! [Metroo haveblas!]
[1] esti
  • ◆ Я выросла в то время, получила образование, стала тем, кто я есть сегодня. Юрий Никулин, Ася Иванова, «И сам Расул Гамзатов ей руку целовал… (2013.05.23) // «Новгородские ведомости», 2013 j.
  • Mi kreskis en tiu tempo, ricevis edukon, iĝis kio mi estas hodiaŭ. Jurij Nikulin, Asja Ivanova. Kaj Rasul Gamzatov mem kisis ŝian manon... 2013.
[2] ekzisti
  • ◆ Быть иль не быть — вот в этом / Вопрос; что лучше для души — терпеть / Пращи и стрелы яростного рока / Или, на море бедствий ополчившись, / Покончить с ними? У. Шекспир, «Гамлет, принц датский.»
  • Ĉu esti aŭ ne esti, — tiel staras / Nun la demando: ĉu pli noble estas / Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn / De la kolera sorto, aŭ sin armi / Kontraŭ la tuta maro da mizeroj / Kaj per la kontraŭstaro ilin fini?. Vilhelmo Ŝekspiro. Hamleto.
[3] esti havebla, disponebla
  • ◆ На нём была серая куртка с меховым воротником, чёрный картуз с узкими полями и прямым длинным четырёхугольным козырьком. А. И. Куприн, «Изумруд», 1907 j.
  • Sur li estis griza jako kun felkolumo, nigra kepo kun mallarĝaj randoj kaj rekta kvadrata beko. Aleksandr Kuprin. Smaragdo. 1907.
[4] troviĝi ie en konkreta tempo
  • ◆ Как же его не может быть? ― ответил рыжий, ― вон он с краю в четвёртом ряду.
  • Kie li povas ne esti? ― respondis rufulo. ― jen li rande de la kvara vico. Miĥail Bulgakov. La Majstro kaj Margarita.
[5] esti sur iu (pri vesto)
  • ◆ Быть иль не быть — вот в этом / Вопрос; что лучше для души — терпеть / Пращи и стрелы яростного рока / Или, на море бедствий ополчившись, / Покончить с ними? У. Шекспир, «Гамлет, принц датский.»
  • Ĉu esti aŭ ne esti, — tiel staras / Nun la demando: ĉu pli noble estas / Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn / De la kolera sorto, aŭ sin armi / Kontraŭ la tuta maro da mizeroj / Kaj per la kontraŭstaro ilin fini?. Vilhelmo Ŝekspiro. Hamleto.
[6] alveni, alveturi, frekventi
  • ◆ Я был в гостях у Всеволода Андреевича на заводе его; правда, что живёт по-герцогски. А. В. Дуров, «Письмо П. А. Вяземскому.», 1817. j.
  • Mi estis kiel gasto ĉe Vsevolod Andrejeviĉ en lia fabriko; estas vero ke li vivas kiel duko. A.V. Durov. Letero al P.A. Vjazemskij. 1817.
[7] okazi
  • ◆ Завтра будет собрание, после него я приму решение, возвращаться нам раньше срока или нет. Алексей Медоваров, «Ганимед», 2017 j.
  • Morgaŭ okazos kunveno, post ĝi mi faros decidon, ĉu ni revenu antaŭtempe aŭ ne. Aleksej Medovarov. Ganimed. 2017.
[8] konduti
  • ◆ Начальству было решительно непонятно, как с ним быть. Фазиль Искандер, «Поэт», 1998. j.
  • Por estraro estis tute ne kompreneble, kion fari kun li. Fazil Iskander. Poeto. 1998.
[9] situi
  • ◆ На Печерске был дом моей бабушки, матери моего отца. Н. А. Бердяев, «Автобиография», 1917. j.
  • En Peĉersko estis domo de mia avino, patrino de mia patro. Nikolaj Berdjajev. Aŭtobiografio. 1917.
 Deveno

Ĝi devenas de la praslava *byti, de kiu interalie devenas: la malnovrusa, la malnovslava бꙑти, la rusa быть, la ukraina бути, la serbokroata би̏ти, la slovena bíti, la ĉeĥa být, la pola kaj la suprasoraba być, la malsuprasoraba byś. Ĝi originas el la prahindeŭropa *bʰuH-. Ĝi parencas al la litova bū́ti (esti), la malnovhinda bhū́tíṣ, bhūtíṣ (estado, bonfarto, prospero), la irlanda buith (ekzistado), malnovhinda भवति (bhávati; esti, esti havebla, deveni), la greka φύομαι (mi iĝas), la latina fui (mi estis), futūrus (estonta), la gota 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽 (báuan; vivi), la malnovsupraĝermana bûan.

 Samsencaĵoj
[2] иметься
[3] существовать, бывать, иметься
[4] присутствовать
[5] иметься
[6] заходить, забегатьparola, заглядыватьparola
[7] происходить, совершаться, случаться; иметь место
[8] поступать
[9] находиться, располагаться, размещаться
 Kontraŭvortoj
[4] отсутствовать
[5] отсутствовать
 Supernocioj
[1]
 Subnocioj
[2] пребывать
[3] водиться, найтись
[6] бывать, побывать; навещать, наведываться, проведывать, наносить визитformala; посещать; приходить, приезжать, прибывать
 Ekzemploj
[1]
 Parolturnoj
[1]
 Frazaĵoj
 Derivaĵoj

ProverbojRedakti

komiaRedakti

  AdverboRedakti

 Vorterseparo
 Signifoj
[1] neeviteble, senevite
 Deveno
[1]
 Samsencaĵoj
[1]
 Referencoj kaj literaturo
  Ludwik Lejzer ZAMENHOF (1905). Fundamento de Esperanto. Universala vortaro. Disponebla ĉe Vikifontaro, la libera biblioteko.
 Fontoj kaj citaĵoj