вода

rusaRedakti

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordoRedakti

kazo ununombro multenombro
nom. вода́ во́ды
gen. воды́ во́д
dat. воде́ во́дам
ak. во́ду во́ды
inst. водо́й, водо́ю во́дами
pr. воде́ во́дах

во-да́

Substantivo, neula, ina genro, 1-a deklinacio (tipo de deklinacio 1d' laŭ klasifikado de A. A. Zaliznjak). En koneksoj simalaj al на воду, по воду, под воду la akcento povas fali al prepozicio; la vorto вода tiam transformiĝas en klitikon.

Radiko: -вод-; finaĵo: .

Nuvola apps edu languages.pngPrononco
IFA: ununombro  [vɐˈda] , multenombro  [ˈvo̞dɨ̞] 
Sono (lingvo [ru])
(dosiero)
(singularo),
Sono (lingvo [ru])
(dosiero)
(pluralo)

HomofonojRedakti

RimojRedakti

  • Nominativo de singularo: -ˈda
  • Instrumentalo de singularo: -ˈo̞j
  • Nominativo kaj akuztivo de pluralo: -ˈo̞dɨ
  • Genitivo de pluralo: -ˈo̞t

Signifologiaj ecojRedakti

Капля, ударяющаяся о поверхность воды́ - guto interfrapiĝanta kun surfaco de akvo

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

Ŝablono:proto La ekskluzivo estas signifo [9] (vidu la kauzon en etimologio).

  1. akvo (malsekaĵo, travidebla senkolora likvo) ◆ Ключевая вода. — Fontakvo. ◆ Колодезная вода. — Puta akvo.
  2. kemia akvo (kiel ĥemia kombinaĵo), H₂O ◆ Температура кипения воды — 100 °C. — Bolpunkto de akvo estas 100 °C. ◆ «Мы нашли воду», — сказал Уильям Бойнтон из университета Аризоны, один из ведущих учёных проекта. — «Ni trovis akvon», — diris William Boynton el la Universitato de Arizono, unu el ĉefa scientistij de la projekto. «NASA: зонд Phoenix подтвердил наличие воды на Марсе» // «Gazeta.ru», 2008 j.
  3. senalkohola trinkaĵo konsistanta plejparte el akvo kun almiksitaĵoj de gaso, sukero kaj farbojŝaŭmakvo, gasakvo, sodakvo k.a. ◆ Газированная вода «Буратино». — Gasakvo «Buratino» ◆ Магазин «Соки и во́ды». — Vendejo «Sukoj kaj akvoj» ◆ Купи какой-нибудь воды́. — Aĉetu iun trinkaĵon.
  4. (politiko), pluralo akvoj (parto de mara spaco) ◆ Нейтральные во́ды. — Neŭtralaj akvoj. ◆ Территориальные во́ды. — Teritoria akvoj.
  5. pluralo saniga fontokuracado per ĝi ◆ Он уехал на во́ды в Ессентуки. — Li forveturis al fontoj de Jessentuki.
  6. metaf. tro maldensa, malbongustamalnutra supo, saŭcotrinkaĵo ◆ Ты что меня водою потчуешь?
  7. metaf. malenhavoriĉa teksto ◆ Прочитал его статью — сплошная вода. — Mi legis lian artikolon, ĝi estas plena je akvo.
  8. metaf., parol. larmoj ◆ Хватит воду лить. — Sufiĉe larmi.
  9. (arkaika) mezuro de kvalito de diamanto ◆ Алмаз чистой воды. — Diamanto de la plej pura akvo. ; ankaŭ metafore en signifo de perfekta, tipa ◆ Мошенник чистейшей воды. — Fripono de la plej pura akvo.
  10. (dialekta) fluso, malfluso, kaj ankaŭ intertempo inter ili ◆ Вода большая — прилив. Вода кроткая — отлив, состояние воды во время наибольшего отлива, затишье при смене отливно-приливных течений. Вода малая — отлив. Б. В. Шергин, «Словарь поморских и специальных слов и выражений, объяснение собственных имён и названий», 1930-1960 j. (citaĵo el Nacia korpuso de la rusa lingvo)
  11. (dialekta) jaro (pri aĝo de ŝipo) ◆ Ладья на четвёртой воде Даль
  12. (medicina) pluralo amnia likvo ◆ На третий день он узнал, что роды начались ночью, на рассвете прошли воды и с утра не прекращаются сильные схватки. Б. Л. Пастернак, «Доктор Живаго», 1945-1955 j. (citaĵo el Nacia korpuso de la rusa lingvo)
Bildo sinonimo en vikivortaro.svgSinonimoj
  1. parte: влага
  2. H₂O, HOH, оксид водорода, окись водорода, дигидрид кислорода, гидроксид водорода, гидроокись водорода, дигидромоноксид
  3. напиток, содовая, газировка, пойло (parol., negl.)
  4. акватория
  5. parte: источник, ключ; лечение
  6. пойло (parol., negl.)
  7. пустая болтовня
  8. плач, рыдания
  9. -
  10. -
  11. -
  12. околоплодная жидкость
Fairytale left red.pngAntonimoj
  1. -
  2. -
  3. -
  4. суша
  5. -
  6. -
  7. гуща
  8. -
  9. -
  10. -
  11. -
  12. -

Bildo hiperonimo en vikivortaro.svgSupernocioj
Redakti

  1. жидкость; питьё, напиток; растворитель
  2. оксид, гидроксид, гидрид
  3. жидкость; питьё, напиток
  4. пространство; море, океан
  5. лечение, источник
  6. жидкость
  7. текст
  8. -
  9. мера, качество
  10. -
  11. год
  12. -

Bildo hiponimo en vikivortaro.svgSubnocioj
Redakti

  1. лёд, снег, дождь, роса, кипяток, пар, облако, туман, град, иней
  2. -
  3. parte: газированная вода (газировка), сок, нектар, сидр, лимонад
  4. -
  5. -
  6. -
  7. -
  8. -
  9. -
  10. прилив, отлив
  11. -
  12. -

MeronimojRedakti

  1. -
  2. водород, кислород
  3. -
  4. -
  5. -
  6. -
  7. -
  8. -
  9. -

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

AnagramojRedakti

MetagramojRedakti

grafo de ĉenoj de metagramoj
Nuvola kdict glass.svgDeveno

Devenas el praslava formo *vodā, el kiu ankaŭ devenis malnovrusa kaj malnovslava вода (greka ύδωρ), rusa kaj ukraina вода, belorsa вада, bulgara вода, serba вода, ĉeĥa kaj slovaka voda, pola woda k.a.; devenas de la prahindeŭropa *wodor (*wedor, *uder), el radiko *wed- kun la sama signifo.

Oni opinias, ke en hindeŭropa pralingvo ekzistis du radikoj por signi akvo:

  • *ap- signis akvon kiel «vivan» naturforton, dum
  • *wed- signis akvon kiel neulan substancon.

Unua radiko konservis en sanskrita āpaḥ kaj persa āb, dum el dua radiko formiĝis:

Krome, el radiko *wed- formiĝis latina unda («ondo»), el kiu devenis hispana onda, franca onde, ondine, esperanta ondo ktp.,kaj ankaŭ Undine — nomo de akvofeino en germana mitologio.

Tiamaniere en la rusa vorto «вода» parencas:

Uzo de vorto «вода» kun signifo «mezuro de kvalito de diamanto» estas, plejeble, sekvo de mistraduko el araba, kie vorto ماء /māʔ/ signifas ne nur «akvo», sed ankaŭ «brilo», «lukso».

En la rusa ankaŭ ekzistas homonima radiko -вод- (II), neniel rilata al akvo (→ завод, перевод, развод, хоровод, поводырь, проводник, …). Ekzistas ankaŭ vortoj, en kiuj renkontiĝas ambaŭ radikoj (→ водопровод, Водовзводная башня).

Idiomaĵoj kaj stabilaj koneksojRedakti

Tipaj koneksojRedakti

FrazeologiaĵojRedakti

ProverbojRedakti

Popolaj superstiĉojRedakti

EnigmojRedakti

bulgaraRedakti

Wikipedia-logo-v2-eo.svgVikipedio enhavas artikolon pri: Вода

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordoRedakti

Sn. вода
Sn. obj. вода
Sn. subj. водата
Pl. води
Pl. perf. водите
Komp. -
Vok. -

во-да

Substantivo, ina genro, deklinacio 41.

Nuvola apps edu languages.pngPrononco

IFA:  [vɔˈda] 

Signifologiaj ecojRedakti

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

FrazeologiaĵojRedakti

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

Nuvola kdict glass.svgDeveno

Vidu etimologio de la rusa vorto.

makedonaRedakti

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordoRedakti

во-да

Substantivo, ina genro.

Signifologiaj ecojRedakti

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

  1. водород
Nuvola kdict glass.svgDeveno

Vidu etimologio de la rusa vorto.

serbaRedakti

Wikipedia-logo-v2-eo.svgVikipedio enhavas artikolon pri: Вода

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordoRedakti

kazo singularo pluralo
nom. вода воде
gen. воде вода
dat. води водама
ak. вода воде
vok. водо воде
inst. водом водама
lok. водом водама

во-да

Substantivo, ina genro.

Nuvola apps edu languages.pngPrononco

IFA:  [ˌvɔda] 

Signifologiaj ecojRedakti

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

Nuvola kdict glass.svgDeveno

Vidu etimologio de la rusa vorto.

SlovioRedakti

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordo

  • deklinacio: вода, водас, водаф, водафс

Signifologiaj ecojRedakti

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

Idiomaĵoj kaj stabilaj koneksojRedakti

Nuvola kdict glass.svgDeveno

Vidu etimologio de la rusa vorto.

malnovslavaRedakti

Bildo morfologio en vikivortaro.svg Formologio kaj kunordoRedakti

Ŝablono:subst cu (-а)

Signifologiaj ecojRedakti

Flag of Esperanto.svgSignifoj
Redakti

  1. akvo

Nuvola apps tree.svgDerivaĵoj
Redakti

Nuvola kdict glass.svgDeveno

El la prahindeŭropa *wodor (*wedor, *uder), el radiko *wed-akvo. Vidu etimologio de la rusa vorto.

ukrainaRedakti

 Vikipedio enhavas artikolon pri: Вода

  Formologio kaj kunordoRedakti

Ŝablono:subst uk 1b f una

Radiko: -вод-; finaĵo: .

 Prononco
Sono (lingvo [uk])
(dosiero)

Signifologiaj ecojRedakti

 Signifoj
Redakti

  1. akvo ◆ Mankas ekzemplo de uzo por ĉi tiu signifo. Vi povas helpi Vikivortaron, aldononte la ekzemplo el iu literatura verko.

FrazeologiaĵojRedakti

 Derivaĵoj
Redakti

 Deveno
Vidu etimologio de la rusa vorto.